GenelKim Kimdir

Aristo [Aristoteles] Kimdir?

Aristoteles, Platon ile Batı düşüncesinin en önemli iki filozofundan biri sayılır. Fizik, gökbilim, ilk felsefe, zooloji, mantık, siyaset ve biyoloji gibi konularda pek çok eser vermiştir.

Hayatı

MÖ 384 veya 385’te, günümüzde Athos tepesi olarak adlandırılan tepenin yakınlarında ufak bir Makedonya kenti olan Stageira’da, Makedonya kralı II. Amyntas’ın (Philippos’un babası) hekimi olan Nikomakhos’un oğlu olarak dünyaya gelir. MÖ 367 veya 366 ‘da 17 yaşında Platon’un Atina’daki akademisine (Akademeia) girmesiyle Platon’un en parlak öğrencilerinden biri olur. Tütör yahut yardımcı hoca olarak çalıştığı dönemde, okuma tutkusuyla tanınır; (Platon, belki de bir tür tenezzülle, ona “okuyucu” lâkabını takar) Daha sonraları Akademia’daki öğretime kendisi de katkıda bulunur: kimi zaman Platoncu savları rakip Isokratos okuluna karşı savunmak için geliştiren, hatta zaman zaman da Evdamos ya da Can üzerine (Peri tes Psykhes) yazılarında olduğu gibi, bu tezleri büyükseyen diyaloglar yazar. Gryllos yahut Retorik üzerine Aristoteles’in diyalog yazarlığı dönemine aittir.

Aristoteles’in erdem türleri

Düşünme yetisinin (dianoia) erdemleri

  • Tekhne: Yapabilme gücü ve becerisi
  • Episteme: Felsefi bilgi ve bilim
  • Phronesisi: Doğruyu görme yetisi olan pratik bilgelik
  • Nous: Doğrudan kavrayan akıl
  • Felsefi bilgelik

Yapıtlarının listesi

  • Organon :
    • Yüklemler
    • Yorum Üzerine
    • Birinci Çözümlemeler
    • İkinci Çözümlemeler
    • Yerlemler
    • Sofistiklerin çoğalması sonu çürükler

Doğa yazıları

  • Kosmos Üzerine
  • Fizik
  • Gökyüzü Üzerine
  • Gök Cisimleri Üzerine
  • Can Üzerine
  • Kısa Doğa Yazıları
    • Duyular Üzerine
    • Anı ve Anımsama Üzerine
    • Uyku ve Uyanma Üzerine
    • Rüyalar Üzerine
    • Uykuda Kehanet Üzerine
    • Uzun ve Kısayaşamlılık Üzerine
    • Gençlik ve İleri Yaş Üzerine
    • Soluma Üzerine
    • Nefes Üzerine
  • Hayvanların Tarihi Üzerine
  • Hayvanların Kısımları Üzerine
  • Hayvanların Hareketi Üzerine
  • Hayvanların Gelişimi Üzerine
  • Hayvanların Oluşumu Üzerine
  • İkincil Yazılar Opera Minora
    • Renkler Üzerine
    • Duyulan Şeyler
    • Fizyognomikler
    • Bitkiler Üzerine
    • Duyulduk Harikulâde Şeyler
    • Mekanik
    • Görünmez Çizgiler Üzerine
    • Rüzgârların Yerleri ve Adları
    • Melissos, Ksenofanes ve Gorgias Üzerine
  • Sorunlar
  • Doğa Cetveli (Scala Naturae)

Etik ve Politika üzerine

  • Ekonomikler
  • Magna Moralia
  • Nicomakos’a Etik
  • Atinalıların Yasası
  • Eudemos’a Etik
  • Erdemler ve Erdemsizlikler Üzerine
  • Politika

Estetik

  • İskender’e Retorik
  • Retorik
  • Poetika

Aristoteles, Platon’un eleştirisi

Aristoteles’in düşüncesinin evrimi hakkında süregelen tartışma ne boyutta olursa olsun, Platoncu bir okulda yetiştiği için ilk önce bu felsefeyle kopuşunun nedenlerini belirgin biçimde ortaya koyma kaygısı taşıdığını düşünmemiz için geçer sebepler var. Homeros hakkında Platon’un bir sözünü Aristoteles’le beraber Nikomakhos’ta Etik’te yazdığı gibi yad edecek olursak, hem dostluk, ve hem hakikat onun için kıymetli olsa dahi, ikinciyi birinciye yeğlemek durumdadır.

Kaynak: Vikipedi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.